Từ ngày 1/1/2026, khi Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực, người dân lần đầu được yêu cầu xóa dữ liệu của mình khỏi hệ thống của các tổ chức, doanh nghiệp. Tuy nhiên, đây không phải là quyền tuyệt đối mà được thực hiện trong những giới hạn nhất định theo quy định của pháp luật.
Quyền xóa dữ liệu cá nhân không mang tính tuyệt đối
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân gồm 5 chương, 39 điều, được ban hành nhằm cụ thể hóa các quy định của Hiến pháp về quyền con người và quyền riêng tư, đồng thời thiết lập khuôn khổ pháp lý thống nhất cho hoạt động thu thập, xử lý và bảo vệ thông tin trong môi trường số. Trong đó, quyền yêu cầu xóa dữ liệu cá nhân là một nội dung trọng tâm được quy định tại Điều 4.
Luật sư Phạm Ngọc Hải, Giám đốc Công ty Luật AMI
Tuy nhiên, theo Luật sư Phạm Ngọc Hải, Giám đốc Công ty Luật AMI (Đoàn Luật sư thành phố Đà Nẵng), quyền này không mang tính tuyệt đối. Việc thực hiện phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc xử lý dữ liệu theo luật định; đồng thời, người yêu cầu cần lường trước những rủi ro hoặc thiệt hại phát sinh, như việc gián đoạn cung cấp dịch vụ hoặc ảnh hưởng đến các quyền lợi liên quan.
“Việc hiểu quyền yêu cầu xóa dữ liệu cá nhân theo hướng tuyệt đối là không phù hợp với bản chất và giới hạn pháp lý của quy định này”, Luật sư Hải nhấn mạnh.
Quyền yêu cầu xóa dữ liệu không phải là quy định hoàn toàn mới, bởi nội dung này từng được ghi nhận tại Điều 16 Nghị định số 13/2023/NĐ-CP. Luật năm 2025 tiếp tục kế thừa và hoàn thiện quyền này trong một hành lang pháp lý toàn diện và chặt chẽ hơn.
Có thể yêu cầu xóa những loại dữ liệu nào?
Luật sư Phạm Ngọc Hải cho biết, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân hiện chưa phân loại cụ thể các nhóm dữ liệu được phép yêu cầu xóa. Do đó, người dân có quyền đề nghị xóa mọi loại dữ liệu cá nhân, bao gồm cả dữ liệu cơ bản và dữ liệu nhạy cảm.
Trong đó, dữ liệu cá nhân cơ bản là những thông tin định danh, lai lịch phổ biến, thường xuyên được sử dụng trong các giao dịch và quan hệ xã hội. Dữ liệu cá nhân nhạy cảm là những thông tin gắn liền với quyền riêng tư đặc thù, nếu bị xâm phạm có thể gây tác động tiêu cực trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân hoặc tổ chức.
Trong trường hợp tổ chức, doanh nghiệp chậm trễ hoặc từ chối thực hiện yêu cầu xóa dữ liệu hợp pháp, người dân có quyền khiếu nại, tố cáo, khởi kiện hoặc yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định. Ngoài ra, chủ thể dữ liệu có thể đề nghị cơ quan chức năng hoặc các bên liên quan áp dụng các biện pháp bảo vệ cần thiết.
Dù pháp luật trao quyền cho người dân, song trong một số trường hợp nhất định, doanh nghiệp không bắt buộc phải thực hiện yêu cầu xóa dữ liệu. Theo quy định, điều này xảy ra khi việc xóa dữ liệu vi phạm các nguyên tắc xử lý chung hoặc khi dữ liệu đang được xử lý thuộc các trường hợp không cần sự đồng ý của chủ thể theo luật định. Trong những tình huống này, yêu cầu của người dân sẽ không được chấp thuận.
Liên quan đến trình tự thực hiện, Luật sư Phạm Ngọc Hải lưu ý rằng Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân hiện chưa quy định chi tiết về thủ tục hành chính. Trên thực tế, quyền này được vận hành thông qua cơ chế làm việc giữa chủ thể dữ liệu với bên kiểm soát hoặc bên xử lý dữ liệu dựa trên các chính sách nội bộ, đảm bảo tuân thủ các nguyên tắc pháp lý hiện hành.
Bên cạnh các quy định pháp luật, chuyên gia khuyến nghị người dân cần chủ động tìm hiểu quyền hạn và giới hạn của mình; cân nhắc kỹ lưỡng trước khi cung cấp thông tin; nghiên cứu kỹ chính sách bảo mật của các tổ chức và thường xuyên rà soát thiết lập quyền riêng tư trên các nền tảng số.
Việc nâng cao ý thức bảo mật và lưu giữ các bằng chứng liên quan đến quá trình xử lý dữ liệu là cơ sở quan trọng để người dân bảo vệ quyền lợi chính đáng khi phát sinh tranh chấp.
Trong bối cảnh dữ liệu cá nhân ngày càng được khai thác rộng rãi, việc Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân chính thức ghi nhận quyền yêu cầu xóa dữ liệu từ năm 2026 là bước tiến lớn trong bảo vệ quyền riêng tư. Quy định này không chỉ nâng cao vị thế của cá nhân trong quan hệ với các tổ chức xử lý dữ liệu, mà còn thúc đẩy hoạt động lưu trữ thông tin theo hướng thận trọng, minh bạch và có trách nhiệm hơn.
Nguồn: Báo Đà Nẵng
—————————
CÔNG TY LUẬT TNHH MỘT THÀNH VIÊN AMI (AMI LAW FIRM)
– Địa chỉ: 28 Trần Quý Cáp, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng
– Điện thoại: 0941.767.076
– Email: amilawfirmdn@gmail.com
– Website: https://amilawfirm.com/
– Fanpage: https://www.facebook.com/AMILawFirm
