BAN HÀNH NGHỊ ĐỊNH SỐ 85/2026/NĐ-CP VỀ BẢO HIỂM HƯU TRÍ BỔ SUNG

Ngày 25/3/2026 Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 85/2026/NĐ-CP về bảo hiểm hưu trí bổ sung. Trong đó, đáng chú ý là các quy định liên quan đối tượng, phương thức, quy trình tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung.

Nghị định được ban hành nhằm cụ thể hóa quy định tại khoản 3 Điều 127 Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm hưu trí bổ sung. Nội dung điều chỉnh bao gồm các vấn đề liên quan đến việc tham gia, tổ chức thực hiện, quản lý và đầu tư quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung; hoạt động của doanh nghiệp quản lý quỹ; cũng như trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức có liên quan.

Phạm vi điều chỉnh của Nghị định không bao gồm các lĩnh vực sau: bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện theo Luật Bảo hiểm xã hội; hoạt động cung cấp sản phẩm bảo hiểm hưu trí của doanh nghiệp bảo hiểm theo Luật Kinh doanh bảo hiểm và các văn bản hướng dẫn; hoạt động quản lý quỹ đầu tư chứng khoán của các công ty quản lý quỹ theo quy định của pháp luật về chứng khoán.

Đối với bảo hiểm hưu trí bổ sung, mức đóng được xác định trên cơ sở thỏa thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động, bảo đảm nguyên tắc tự nguyện.

Về đối tượng tham gia, Nghị định quy định người lao động và người sử dụng lao động đã tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội là những chủ thể được tham gia. Việc tham gia được thực hiện tự nguyện thông qua các chương trình do doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí triển khai và tổ chức thực hiện thông qua người sử dụng lao động.

Nghị định đồng thời khẳng định việc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung không phải là điều kiện bắt buộc trong tuyển dụng, ký kết hoặc gia hạn hợp đồng lao động. Người sử dụng lao động không được có hành vi phân biệt đối xử hoặc làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động liên quan đến việc tham gia loại hình bảo hiểm này. Đồng thời, việc tham gia cũng không được gắn với tiêu chí khen thưởng, đánh giá thi đua hoặc chính sách phúc lợi của doanh nghiệp.

Căn cứ vào nhu cầu quản lý và khả năng tài chính, người sử dụng lao động có trách nhiệm xây dựng văn bản thỏa thuận với người lao động về việc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung, đồng thời tổ chức thực hiện việc đóng góp theo nội dung đã được thống nhất.

Điều kiện để người lao động được hưởng phần đóng góp của người sử dụng lao động và lợi ích phát sinh từ hoạt động đầu tư phải được quy định rõ trong văn bản thỏa thuận. Trường hợp đặt ra yêu cầu về thời gian làm việc tối thiểu, thời gian này không được vượt quá 05 năm.

Ngoài các điều kiện nêu trên, người lao động còn được hưởng quyền lợi từ quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung trong một số trường hợp nhất định như: người lao động chết; mắc các bệnh hiểm nghèo (bao gồm ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS); suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc thuộc diện người khuyết tật đặc biệt nặng; hoặc là người lao động nước ngoài không tiếp tục cư trú tại Việt Nam, hoặc giấy phép lao động, chứng chỉ hành nghề hết hiệu lực mà không được gia hạn.

Về trình tự tham gia, người sử dụng lao động phải xây dựng nội dung thỏa thuận, đồng thời thông báo và lấy ý kiến người lao động. Sau khi đạt được sự thống nhất, văn bản thỏa thuận được ký kết với từng người lao động hoặc ký với đại diện tập thể người lao động (Chủ tịch Công đoàn) trên cơ sở bảo đảm các nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, thiện chí, hợp tác và trung thực. Nội dung của văn bản thỏa thuận được thực hiện theo quy định tại Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định.

Tiếp theo, người sử dụng lao động ký hợp đồng tham gia chương trình bảo hiểm hưu trí bổ sung với doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí. Trên cơ sở danh sách người lao động tham gia, doanh nghiệp quản lý quỹ thực hiện việc mở tài khoản hưu trí cá nhân cho từng người.

Việc đóng góp vào quỹ được thực hiện theo chương trình đã đăng ký và nội dung thỏa thuận, bao gồm phần đóng góp của người sử dụng lao động (nếu có) và phần đóng góp của người lao động do người sử dụng lao động thực hiện thay (nếu có). Đồng thời, người sử dụng lao động có trách nhiệm thông báo chi tiết số tiền đóng cho từng người lao động đến doanh nghiệp quản lý quỹ theo quy định.

Khoản tiền được ghi nhận vào mỗi tài khoản hưu trí cá nhân bao gồm phần đóng góp của người sử dụng lao động và phần đóng góp của người lao động (nếu có).

Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 10/5/2026 và thay thế Nghị định số 88/2016/NĐ-CP ngày 01/7/2016 của Chính phủ về chương trình hưu trí bổ sung tự nguyện.

Theo Luật Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm hưu trí bổ sung là loại hình bảo hiểm mang tính tự nguyện, vận hành theo cơ chế thị trường, nhằm bổ trợ cho chế độ hưu trí trong hệ thống bảo hiểm xã hội bắt buộc. Quỹ được hình thành từ sự đóng góp của người sử dụng lao động hoặc từ cả người sử dụng lao động và người lao động.

Các khoản đóng góp này được quản lý theo từng tài khoản hưu trí cá nhân. Mức chi trả khi phát sinh quyền lợi được xác định dựa trên số dư tài khoản tại thời điểm chi trả, được tích lũy thông qua hoạt động đầu tư của quỹ theo nguyên tắc thị trường.